Το μεγάλο πρόβλημα στη Ευρώπη είναι ότι οι πολίτες, με διαφορετικούς βαθμούς σε κάθε χώρα, διαπιστώνουν ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί με όμοιο τρόπο για όλους, ότι τα οφέλη της ενωμένης Ευρώπης δεν μοιράζονται δίκαια στους πολίτες , ότι το αποτέλεσμα της συνεχούς περιόδου τεχνολογικής και οικονομικής ανάπτυξης των τελευταίων 15-20 ετών δεν ωφελεί όλους με τον ίδιο τρόπο, ότι η δημοκρατική ισότητα δεν μεταφράζεται σε ανάλογη κατανομή ευκαιριών. Το σύστημα που διαμορφώθηκε μεταπολεμικά ομολογουμένως, προσέφερε μια σειρά ωφελημάτων στην κοινωνία: ειρήνη, δημοκρατία, σταθερότητα, οικονομική ανάπτυξη, καλύτερο επίπεδο διαβίωσης, ανεπτυγμένες δομές δημοκρατίας και ένα ευρωπαϊκό οικοδόμημα αναγκαίο να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της παγκόσμιας οικονομίας. Όμως δεν διασφάλισε ισονομία μεταξύ των πολιτών: κάθε πολίτης έχει να αναφέρει εμπειρίες και αντιλήψεις σύμφωνα με τις οποίες αισθάνεται αδικημένος από το σύστημα.
Οι πρόσφατες κοινωνικές εξεγέρσεις, η απάθεια των πολιτών για την πολιτική, η μη εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η όχι αρκετή πίστη στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι αποτέλεσμα τους αισθήματος μιας διαρκούσης κοινωνικής αδικίας, ακόμα και όταν τα μεσαία κοινωνικά στρώματα βελτίωσαν την οικονομική και κοινωνική τους θέση. Όσο προχωράει η ανάπτυξη το αίσθημα οικονομικής ανισότητας επιβεβαιώνεται από το πλήθος των ανισοτήτων στις ευκαιρίες και στην εν γένει λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας.
Θεωρώ ότι το βασικότερο ποιοτικό έλλειμμα της δημοκρατίας στην σημερινή εποχή είναι η έλλειψη ισονομίας και ίσων ευκαιριών. Το αίσθημα αυτό περιθωριοποιεί, απενεργοποιεί και αποξενώνει τον πολίτη και συνεισφέρει στην καθολικότητα του αισθήματος απογοήτευσης και απαξίωσης των θεσμών και του συστήματος.
Για το λόγο αυτό πιστεύω ότι οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών θα πρέπει να περιλάβουν ως απαραίτητο συστατικό κάθε πολιτικής, την αξιολόγηση της εφαρμογής της, όχι μόνο στο επίπεδο του αποτελέσματος το οποίο αυτή επιδιώκει αλλά και στο κατά πόσο στην εφαρμογή της διασφαλίζεται η ισονομία μεταξύ των πολιτών.
Κάθε μέτρο πολιτικής ή διαχειριστικής ρύθμισης ενέχει το κίνδυνο να διαμορφώνει προνόμια και να κατοχυρώνει διακρίσεις (μικρές ή μεγάλες). Εάν σε αυτό προστεθεί και η όποια αυταρχικότητα, ανικανότητα ή ολιγωρία των δομών υλοποίησης, τότε η εφαρμοσμένη πλέον πολιτική και οι εξ αυτής προσλαμβάνουσες παραστάσεις και εμπειρίες των πολιτών, αναδεικνύουν συνήθως κοινωνική ανισότητα.
Στον οικονομικό τομέα, λόγω της δυναμικής του οικονομικού συστήματος, δημιουργούνται συνεχώς ανισότητες και στρεβλώσεις οι οποίες, σε ένα κράτος δικαίου, πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα και αποτελεσματικά και όχι να αποτελούν μοιρολατρική αποδοχή της κάθε πρόκλησης σαν αναγκαίο κακό για την ανάπτυξη ή την οικονομική πρόοδο. Μια ευνομούμενη πολιτεία, και αυτό πρέπει να δούμε επιτέλους από τις κυβερνήσεις και όλες τις δομές εξουσίας, οφείλει να αντιδρά άμεσα, αν όχι να προλαμβάνει τις προκλήσεις, πριν αυτές διαμορφώσουν νέες ανισότητες και νέα προνόμια.
Έτσι θεωρώ ότι ήρθε πλέον η ώρα, το πολιτικό οικοδόμημα να αντιμετωπίσει ειλικρινά τις κατεστημένες ανισότητες στην κοινωνία α) με το να αναδείξει την ανάγκη της κοινωνικής ισότητας ευκαιριών σαν την απολύτως αναγκαία αρχή για οικονομική και κοινωνική πρόοδο και β) να αρχίσει τον πραγματικά δύσκολο αγώνα ενάντια στις ανισότητες και στα προνόμια, όπου αυτά υπάρχουν, σε συνεχή διαβούλευση με τους πολίτες. Μόνο σε μια τέτοια πολιτική αυτοκάθαρσης οι πολίτες θα έρθουν σιγά-σιγά αρωγοί και συμπαραστάτες και η παρατηρούμενη απάθεια ή και εξέγερση θα αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Τα μέχρι τώρα επικοινωνιακά φτιασιδώματα της πραγματικότητας και οι ατελείωτοι λαϊκισμοί αποτελούν παραδείγματα απαξιωμένης πολιτικής και εργαλεία κοινωνικής παραπλάνησης. Πόσοι πιστεύουν ότι αυτό θα έχει πια αποτέλεσμα;